Bào thai khi còn nằm trong bụng mẹ không hô hấp. Không ăn uống, sống và phát triển nhờ khí huyết của mẹ đưa vào qua cuống nhau. Sinh khí của bào thai vận chuyển trong hai đại mạch đó là đốc mạch và nhâm mạch rồi lan tràn khắp cơ thể bào thai. Vòng vận chuyển khí trong mạch nhâm và mạch đốc của bào thai được gọi là vòng tiểu chu thiên.
Vòng đại chu thiên
Sau khi chào đời, thai nhi bắt đầu hít thở không khí và ăn uống, 12 cặp chính kinh bắt đầu hình thành và phát triển, đảm nhiệm vận hành khí khắp cơ thể. Sự vận hành khí qua 12 cặp chinh kinh gọi là vòng đại chu thiên. 12 cặp chinh kinh nằm đối xứng hai bên cơ thể thông với 12 tạng phủ.
Chu kỳ lưu thông chân khí trong cơ thể (trong 24 giờ)
Chân khí lưu thông trong 12 cặp chính kinh trong 24 giờ theo một trật tự nhật định, tuần tự từ kinh này qua kinh khác, cao điểm qua mỗi kinh trong hai giờ mỗi ngày thứ tự thời gian như sau:
Chân khí lưu thông trong 12 cặp chính kinh trong 24 giờ theo một trật tự nhật định, tuần tự từ kinh này qua kinh khác, cao điểm qua mỗi kinh trong hai giờ mỗi ngày thứ tự thời gian như sau:
- Phế kinh cao điểm từ ------------------------------ 3 đến 5 giờ
- Đại trường kinh ------------------------------ 5 đến 7 giờ
- Vị kinh ------------------------------ 7 đến 9 giờ
- Tỳ kinh ------------------------------ 9 đến 11 giờ
- Tâm kinh ------------------------------ 11 đến 13 giờ
- Tiểu trường kinh ------------------------------ 13 đến 15 giờ
- Bang quang kinh ------------------------------ 15 đến 17 giờ
- Thận kinh ------------------------------ 17 đến 19 giờ
- Tâm bào kinh ------------------------------ 19 đến 21 giờ
- Tam tiêu kinh ------------------------------ 21 đến 23 giờ
- Đởm kinh ------------------------------ 23 đến 1 giờ
- Can kinh ------------------------------ 1 đến 3 giờ
Khí công đã vận dụng trật tự này (chu kỳ lưu thông chân khí, vòng đại chu thiên, vòng tiểu chu thiên) để luyện tập vận hành khí nhằm mục đích dưỡng sinh, tự chữa bệnh và chữa bệnh cho người khác. Thí dụ:Vòng vận khí cơ bản chính là để khai thông mạch nhâm và mạch dốc, kích thích khu vực đan điền là vận dụng vòng tiểu chu thiên.
Khi vận hành khí tới các tạng theo thứ tự Phế, Tỳ, Tâm, Thận, Tâm bào, Can là vận khí nội chu thiên để kích thích, thanh lọc, cân bằng ngũ tạng (và tạng tâm bào).
Khi luyện tập vận hành khí theo thứ tự như trên và sau khi khí đến tạng nào lại qua các phủ trực thuộc của tạng đó để làm nhiệm vụ kích thích thanh lọc cân bằng từ tạng đến phủ. Thường gọi là Tiểu chu thiên công pháp (xin không nhầm với tiểu chu thiên ở trên).
Còn khi vận khí đi qua tạng, phủ, kinh trực thuộc thành một vòng đầy đủ (tạng, phủ, kinh) như vậy gọi là Đại chu thiên công pháp.
Theo GS-TS. Nguyễn Trọng Đàn
"Khí công Dưỡng thân-tự chữa bệnh" - NXB Y học Hà Nội -2013
0 Comments