Khí công quan niệm về bệnh

Theo quan niệm y học cổ Phương Đông: “Bách bệnh gia sinh vu khí", nghĩa là trăm thứ bệnh đều do khí.

Khí - Huyết đi đôi với nhau, khí thông thì huyết nhuận.

Khí bị loạn, nghịch, ứ trệ, tắc, tụ. tán, kết đều dẫn đến mất cân bằng trong cơ thể và bệnh phát sinh, nhẹ thì gây mệt mỏi, nặng thì suy lực, suy tâm mang tật suốt đời, và tam bảo (tinh, khí, thần) thì tinh khô, thần kiệt mà chết. 

 Nguyên nhân gây bệnh

Tác nhân bên ngoài (lục dâm, hay ngoại cảm)

• Gió độc (phong) vào đâu hại đó, sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tâm bào và tam tiêu vì bế khí.
• Khí lạnh (hàn) nhập vào sẽ làm hại can lan sang đởm (mật) vì khí thu vào trong.
• Khí nóng (thử) làm khí bị tán tiết ra nên hại thận lan sang bàng quang.
• Khí ẩm (thấp) nhập vào gây hại vị lan sang tỳ bại dương khí.
• Khí khô (táo) vào gây hại phế lan sang đại tràng vì tổn thương âm khí.
• Nhiệt (hỏa) vào quá hại tâm lan sang tiểu trường vì mất năng lượng do tán thoát ra.

Khi tác động xấu ở quan khiếu gọi là biến. Tác động xấu vào kinh mạch là loạn. Tác động xấu vào tạng phủ là bệnh. Tác động xấu vào cốt tủy là tật. Tác động xấu vào tam bảo là chết.

Tác nhân bên trong (thất tình hay nội thương)

• Vui mừng quá hại tâm phế, vì khí giáng xuống.
• Tức giận quá hại can và tỳ vì khí thăng lên.
• Buồn phiền quá hại phế và ảnh hưởng sang can và tâm vì khí tiêu đi.
• Lo lắng quá hại tỳ, tâm, não vì khí nén lại làm tổn hao và hại thận.
• Sợ hãi quá hại thận, ảnh hưởng đến tâm vì khí loạn, tinh ngưng.
• Ám ảnh ưu tư mãi trong tâm thì hại tỳ, hại thận vì tâm thận bất giao.
• Chán trường mãi thì hại thận, suy sinh dục vì nghĩ quá thì khí đọng, biến nghịch hại não.

Vì vậy sống biết điều tiết, cân bằng ổn định tâm- sinh- lý; tu tâm, luyện thể, sống lạc quan yêu đời, hòa đồng vào thiên nhiên, dành tình thương cho mọi người, ít ham muốn làm cho người ta khỏe mạnh và minh mẫn.

Trong cơ thể con người gồm nhiều bộ phận tác động qua lại hỗ trợ lẫn nhau để hoạt động và duy trì sự sống.

Con người còn liên quan chặt chẽ với môi trường bên ngoài; nguồn năng lượng chính là khí. Khi khí bị thay đổi biến loạn do một nguyên nhân nào đó cũng đều gây nên những ảnh hưởng xấu cho nhiều bộ phận. Tạng bị bệnh thì phủ cũng bị bệnh, quan khiếu cũng ảnh hưởng. Không những thế các tạng khác cũng bị ảnh hưởng, làm cho cơ thể mất cân bằng.

Nếu ta biết vận khí cân bằng lại cơ thể, thanh xả khí độc, hư khí, tà khí, kết khí, khí đen, khí bệnh (vì dù nguyên nhân nào biểu hiện bệnh lý ra sao thì cũng đều tạo ra một lượng hư khí trong cơ thể) đả thông kinh mạch thì bệnh tật sẽ hết.

Từ những quan niệm trên, dù là chữa bệnh hoặc do khí công sư tác động khí để hỗ trợ tự chữa bệnh (trợ khí tự chữa bệnh) cũng đều phải tìm ra nguyên nhân, tổn thương ở vị trí nào, mức độ ra sao, bộ phận, cơ quan nào tổn thương hoặc ảnh hưởng…

Rồi nếu đau thì lấy thanh xả làm chính. Nếu suy nhược thì phải bổ. Nếu rối loạn thì điều chỉnh lại. Nếu hoạt động kém thì phải kích thích. Chưa khai mở thì phải khai mở.

Khi tập luyện thường xuyên, sẽ ngăn chặn được những nguyên nhân gây bệnh, giúp cho cơ thể thông thoáng nhẹ nhàng. Nếu cơ thể cân bằng thường xuyên thì ngay đến những nguyên nhân như virus, vi khuẩn cũng không thể cư trú mà phát triển để gây bệnh.

Đối với việc tự chữa bệnh phải biết tụ khí vào đan điền, kích sinh chân khí, đưa tới tác động tại vùng bệnh sau đó thanh xả khí bệnh, khí dư và hư khí ra ngoài.

Theo GS-TS. Nguyễn Trọng Đàn

"Khí công Dưỡng thân-tự chữa bệnh" - NXB Y học  Hà Nội -2013